De bebouwing van de Zoeterwoudsesingel is niet bepaald planmatig verlopen. Eind 19e en begin 20e eeuw werd door particuliere bouwondernemers - vaak kapitaalkrachtige Leidenaren - op aangekochte stroken grond langs de singel "Heerenhuizen" en "Burgerhuizen" gebouwd. Deze verrezen tussen bestaande bebouwing in en om ze van unieke huisnummers te voorzien werden letter-toevoegingen gebruikt. Zo kreeg het statige huis op de hoek van de Thorbeckestraat (nu nr. 62) bij de bouw in 1911 het nummer 48j - een huisnummer dat nog altijd boven de voordeur zichtbaar is.
Er werden niet alleen huisnummers toegevoegd, maar door sloop verdwenen er ook nummers. Op de buitenplaats Zuiderzicht – waar nu de Lammenschansweg loopt – werden verschillende panden afgebroken, waardoor er in 1931 geen adressen meer waren tussen nr. 20 (Stoomwasserij "De Zon", schuin tegenover muurtoren Oostenrijk gelegen) en nr. 37 (het eerste huis aan de oostzijde van de Lammenschansweg). Om weer wat orde aan te brengen, werd een aantal keren besloten tot een hernummering. Er waren hernummeringen vóór 1894, maar wij beperken ons hier tot de laatste twee hernummeringen, die van 1894 en van 1934. Het spreekt voor zich dat onderzoek naar de bouw- en bewonersgeschiedenis van een pand aan onze singel alleen mogelijk is wanneer het juiste huisnummer in verschillende tijdvakken bekend is. De onderstaande tabellen kunnen daarbij behulpzaam zijn.
Adresboekjes Wij konden in de archieven geen overzicht vinden van de precieze omzetting van oude naar nieuwe adressen tijdens de hernummeringen van 1894 en 19342. Desgevraagd gaf Erfgoed Leiden ons het advies om gebruik te maken van de Leidse "adresboekjes", die op hun site te vinden zijn. Wij hebben gebruik gemaakt van de boekjes tot aan jaargang 1940-1941. Daarna zijn nog vier jaargangen verschenen: 1954-1955, 1963-1964, 1967 en 1969-1970, maar die zijn niet digitaal beschikbaar. In de Leidse adresboekjes is per straat en huisnummer vermeld wie op dat adres de hoofdbewoner(s) was (waren). De Zoeterwoudsesingel viel tot 1896 onder de gemeente Zoeterwoude, maar gelukkig werd in 1893 al besloten om ook een deel van de adresgegevens van de Leidse randgemeenten - waaronder die van Zoeterwoude - in de boekjes op te nemen. Dat maakt een reconstructie van de hernummering van 1894 mogelijk.
De drie tabellen hieronder geven inzicht in de hernummeringen en bewoning van de (huidige) huisnummers 29-56, 56a-78 en 80-109 (de gegevens van Zoeterwoudsesingel 1 t/m 28 - het deel tussen Herenstraat en Lammenschansweg - blijven even buiten beschouwing). Klik op de tabellen voor een grotere weergave.lees meer
Zoeterwoudsesingel
Beste Lezer,
Sinds 1989 wonen wij met veel plezier in een pand aan de Zoeterwoudsesingel in Leiden, met een prachtig uitzicht over het water en het Plantsoen aan de overzijde. Enkele jaren geleden zijn we geïnteresseerd geraakt in de bouw- en bewonersgeschiedenis van ons huis. Gaandeweg is die interesse uitgebreid; eerst naar de overige huizen aan "onze" singelbocht - tussen Thorbeckestraat en Fruinlaan - en daarna naar de hele straat, al leggen wij voorlopig de nadruk op het deel van de singel tussen de Oud-Katholieke Kerk en de Hoge Rijndijk, de nummers 49 t/m 109.
Op deze site leggen we met enige regelmaat vast wat we te weten zijn gekomen. Over de omstandigheden waaronder de huizen aan de singel zijn gebouwd, de architekten en opdrachtgevers, bijzondere bewoners en ook over veranderingen in het straatbeeld in de loop van de jaren. Het is "werk in uitvoering" dus er zullen steeds verhalen en foto's worden toegevoegd. Heeft u vragen of aanvullingen of meent u dat wij de geschiedenis ergens geweld aan doen, dan horen wij dat graag!