• Toelichting bij de Tabellen
  • Toelichting bij de Tabellen
  • Toelichting bij de Tabellen
  • Kadastrale kaart 1936. Bron: De Leidse Architect W.C. Mulder (1850-1920). Marcel Leechburch Auwers en Evelyn de Regt. Primavera Pers
  • Uitsnede uit kaart van Leiden door H.L.A van Campen, 1904. ELO Signatuur PV_PV477.7
  • Huisnummer 48J van vóór de hernummering van 1934 is nog zichtbaar boven de voordeur van Zoeterwoudsesingel 62. Foto WLH

Toelichting bij de Tabellen

De drie tabellen hieronder geven inzicht in de hernummeringen en bewoning van de (huidige) huisnummers 29-56, 56a-78 en 80-109 (de gegevens van Zoeterwoudsesingel 1 t/m 28 - het deel tussen Herenstraat en Lammenschansweg - blijven even buiten beschouwing). Klik op de tabellen voor een grotere weergave.

In de eerste kolom in onderstaande tabellen staan de huidige huisnummers zoals vermeld in de BAGviewer (Basisregistratie Adressen en Gebouwen). Met kleuren is in deze kolom bovendien aangegeven welke huizen een "architectonische eenheid" lijken te vormen (en dus in ongeveer hetzelfde jaar moeten zijn gebouwd). De gebruikte kleuren corresponderen met die op de (bewerkte) BAGviewer-kaart van de Zoeterwoudsesingel, die onder de tabellen is afgebeeld.

De tweede kolom in de tabellen geeft - ter orientatie - wat namen van bekende gebouwen, de vermelding dat een pand is afgebroken of dat het huisnummer in de BAG ontbreekt.
De overige kolommen geven de huisnummers uit 17 Adresboekjes (jaren), waarbij is aangenomen dat als het huisnummer van een groot aantal bewoners tussen twee adresboekjes in systematisch verandert, het aannemelijk dat we met een hernummering te maken hebben. Dezelfde bewoner in twee of meer in de tijd opeenvolgende boekjes is in de tabel aangegeven door een doorlopende kleur (oranje of groen). Komt een bewoner maar in één adresboekje op een adres voor, dan is het vakje wit gelaten. In de twee jaren (adresboekjes) waarin er blijkbaar een hernummering (HN) heeft plaatsgevonden zijn de huisnummers vet gedrukt. Onafhankelijk bewijs voor de hernummering in 1934-1935 is overigens gevonden in een bericht in het Leidsch Dagblad van 17 september 1931.

Als voorbeeld: Zoeterwoudsesingel 92 (huidige nummer)

Zie de 3e tabel hieronder bij BAGnummer 92. In 1893 had dit huis volgens de tabel het huisnummer 53 (meest rechtse kolom). Op dat adres woonde destijds de predikant Salvus Kutsch-Lojenga. In het adresboekje van 1895 wordt hij ook genoemd, maar nu op nummer 76, 13 nummers hoger. Ook bij zijn buren op 54, 55 en 56 zien we die ophoging met 13 nummers, een duidelijke aanwijzing voor een hernummering. Jaren later kwam op nummer 76 de directeur van Meelfabriek "de Rijn" - dhr. H.S.M. Bots - te wonen, maar vanaf 1934 staat zijn naam onder het (huidige) nummer Zoeterwoudsesingel 92 vermeld. Ook hier vinden we die ophoging met 16 nummers voor veel van zijn buren (zie bijvoorbeeld de nummers 75, 77 en 78).

Overigens was er niet alleen sprake van een ophoging van huisnummers: Vanwege de bovengenoemde afbraak van woningen ter hoogte van de huidige Lammenschansweg moesten nummers aan het begin van de Singel verlaagd worden. Het Lidwinahuis bijvoorbeeld, dat in 1932 nummer 41 had, stond na de hernummering van 1934 als nummer 33 te boek.

Tot slot: Opgemerkt moet worden dat we op tenminste één plek aan de Singel nog wat in het duister tasten: het huizenblok met de huidige vijf huisnummers 40, 40a, 40b, 41, 41a had vóór de hernummering van 1934 de vier nummers 43a, 43b, 43c en 44. Vanaf de hernummering van 1895 tot 1915 staat er echter slechts één nummer vermeld: 44. Is het huidige grote pand met meerdere woningen rond 1915 in de plaats gekomen van een kleiner huis op die locatie?

Onder de tabellen vindt u nog een lijst van opmerkelijk zaken die ook uit deze gegevens zijn af te leiden.

Andere informatie uit de Tabellen
Bouwjaar. Veel woningen aan de Singel zijn gebouwd vóór het jaar 1893. Het bouwjaar van die huizen kan daarom niet uit bovenstaande tabellen afgeleid worden. Maar voor huizen gebouwd na 1893 is het jaar van eerste vermelding van bewoners op dat adres een aardige indicatie van het bouwjaar. Zo valt bijvoorbeeld uit de Tabel af te leiden dat het al eerder genoemde huis op de hoek van de Thorbeckestraat (met het huidige nummer 62), rond 1911 is gebouwd. In het adresboekje van 1911-1912 wordt dat adres immers (als 48j) voor de eerste keer genoemd.


Bouwvolgorde. Zoeterwoudsesingel 56a t/m 60 - de rij relatief "nieuw" ogende woningen, zijn niet in één keer gebouwd. De nummers 58, 59 en 60 als eerste, blijkbaar net op tijd om in de hernummering van 1934 meegenomen te worden. De nummers 56a, 57, 57a en 57b, moeten zijn gebouwd nadat de hernummering zijn beslag had gekregen2. Blijkbaar is niet voorzien dat de koper van Villa Kidoel (met huisnummer 57; hier op deze site besproken) de villa zou afbreken en op dat grote perceel vier woningen langs de singel zou bouwen. Recentelijk vonden wij een helder bewijs voor deze redenering: op de kadastrale kaart van 1936 staan de nieuwbouwhuizen 58, 59 en 60 samen met de blijkbaar nog niet afgebroken villa Kidoel.

Verblijfsduur. De Tabel laat zien dat Zoeterwoudsesingel 96 gedurende de hele periode 1893-1941, dus bijna 50 jaar, door één familie werd bewoond: de familie Boekee. Een goede tweede qua verblijfsduur was de familie Kikkert (waaronder Lithograaf J.E.Kikkert) op nummer 30.

Splitsing. De huidige panden Zoeterwoudsesingel 71, 72 en 73 vormden lange tijd één huis - dat o.a. bewoond werd door de sinoloog Pieter Meeter en door de burgemeester van Zoeterwoude, J.H. Slicher. In 1919 is het huis gesplitst in drie woningen (57, 57a en 57b, de huidige nummers 71, 72 en 73). Hier en ook hier op deze site veel meer over de geschiedenis van dit huis.

Tussentijdse Hernummering. Tussen de hernummeringen in 1895 en in 1934 veranderden de panden op de Singel alleen van huisnummer bij splitsing - met ten minste één uitzonding: In 1903 moet de eigenaar van Villa Kidoel, prof. J.J.M. de Groot, te horen hebben gekregen dat zijn adres werd aangepast. De reden: Villa Kidoel was tussen de veruiteenstaande panden met de nummers 48 en 49 gebouwd, en kreeg bij oplevering in 1896 dus het nummer 48a (zie kaart hieronder).

In de jaren 1903-1904 werden echter tussen nummer 48 en 48a zeven nieuwe huizen aan de singel gebouwd, waaronder Villa Hoekstee en Villa Cornelia. Die nieuwe huizen kregen logischerwijs de nummers 48a t/m 48g, zodat de Groot zijn adres zag opschuiven naar 48h. In het bevolkingsregister (zie afbeelding bovenaan deze pagina) is die wijziging aangebracht en wordt Augustus 1903 als de maand van "vernummering" vermeld. Het imposante huis Zoeterwoudsesingel 62 op de hoek van de Thorbeckestraat - waar we deze pagina mee begonnen - dat in 1911 tussen Villa Kidoel (48h) en het huis met nummer 49 werd gebouwd, kreeg het nummer 48j (zie foto hieronder). Niet 48i: in adressen wordt de letter-toevoeging i, om verwarring met het cijfer 1 te voorkomen, niet gebruikt.