De Roodenburgerpoldermolen

Het is zondagavond 10 september in het jaar 1893. Een zeer hevig onweer teistert de stad Leiden. Tijdens dit noodweer valt één van de meest gefotografeerde blikvangers van de wijk, de Roodenburgerpoldermolen, na een blikseminslag ten prooi aan de vlammen. De molen brandt geheel af. Voor de zoveelste keer is de molen slachtoff er van het natuurgeweld. Even voor de goede orde: de molen stond toen nog midden in de weilanden en op Zoeterwouds grondgebied.

In 1596 wordt voor het eerst gewag gemaakt van de bouw van een molen voor de bemaling van de Roomburger- en Cronesteinse polder die in die tijd doorklieft werd door de roomburgerwatering, het huidige Rijn- en Schiekanaal. Deze molen zou gebouwd kunnen zijn op de fundamenten van een voormalige schans, maar dat is geenszins duidelijk. In 1611 wordt deze molen vervangen door een windwatermolen, waarschijnlijk van hout (in 1627 wordt gesproken van een houten wipmolen). In 1703 wordt deze molen door de zware storm van 8 december van zijn plaats geblazen. Een stenen molen volgt hem op. Een eeuw later wordt deze door onbekende oorzaak door brand verwoest. In 1806 wordt hij herbouwd. Het duurt nog een kleine 90 jaar voordat de molen zijn huidige uiterlijk krijgt na de eerder beschreven blikseminslag en de daaruit ontstane brand. De houten - en met lood beklede - wielbak werd toen vervangen door een betonnen. Daarna heeft de molen nog 60 jaar zijn werk gedaan. Hij heeft -zeg maar - de wijk om zich heen zien ontstaan.

In 1953 neemt moderner apparatuur de bemaling van de polders en de stad over. Daarna raakte de molen ernstig in verval. Inmiddels staat de molen er weer in vol ornaat en prachtig bij dankzij een in 1993 uitgevoerde restauratie, waar het draaiende binnenwerk voor het grootste gedeelte is verwijderd en de zuidwest kant van de molen van een stuclaag is voorzien.
De molen heeft nog een korte periode gezelschap gehad van een buurmolen die was gebouwd op de plaats waar nu de ‘De Sitterbrug’ is. Van 1644 t/m 1684 heeft de molen ‘op Roomburg’ ondersteuning geboden bij de verversing van het stadswater. Daarna heeft deze molen nog enige tijd de Slaaghsloot bemalen en is in 1693 naar de Hondsdijkse polder te Koudekerk a/d Rijn verhuisd. Daar staat hij nog steeds.