Buurt in bezwaar

Nieuwbouw terrein Lorentzhof

door Rinke Berkenbosch

Daar gaan we weer: de ‘continuing story’ van de nieuwbouwplannen voor het terrein tussen Lammenschansweg, Lorentzhof en Zoeterwoudsesingel. Afgelopen zomer was er een inspraakronde. De belangrijkste kritiekpunten? Eén: de inrit en de uitrit van de nieuwe parkeergarage. Twee: het ontwerp, en dan vooral de bouwhoogte. En ten derde zit het zowel de wijkvereniging als een buurtcommissie niet lekker dat er een deel van het Trigonterrein aan de beurt zou komen.

De plannen voor het terrein van de Lorentzhof worden steeds concreter. En het heeft er op z’n minst de schijn van dat diezelfde plannen in elke volgende versie ook steeds weer een stukje grootschaliger zijn geworden. Hoe dan ook: de bedoeling is inmiddels dat er voor Zorgcentrum Lorentzhof een nieuw gebouw van zes verdiepingen verrijst, dus zo’n 20 meter hoog, op de hoek van de Lorentzkade en de Lammenschansweg. Jeugdzorginstelling Ipse de Bruggen krijgt eveneens nieuwbouw, alsmede een af te schermen speelplaats die zich deels gaat uitstrekken over het Trigonterrein. Voor zelfstandig wonende senioren worden 97 huur- en koopappartementen gebouwd. De bebouwing krijgt de vorm van ‘blokken’ van afwisselend vier en vijf verdiepingen. Onder één van die blokken komt een halfverdiepte parkeergarage voor 160 auto’s; inrit aan de kade, uitrit aan de singel. Verder is voorzien in het nodige groen en een wijkservicecentrum (met horeca bijvoorbeeld), waar ook de buurtbewoners terecht kunnen.

Waardering
Afgelopen zomer konden betrokkenen reageren tijdens een inspraakronde. De zogenoemde zienswijze die de wijkvereniging aan de gemeente stuurde, opent met woorden van waardering. Zo stelt de vereniging vast dat “de nieuwe Lorentzhof voor de bewoners een grote vooruitgang wordt.”
En verder: “Ook de andere functies zoals seniorenwoningen, de nieuwbouw voor Ipse de Bruggen en appartementen in hun huidige gebouw zien wij als een goede ontwikkeling. Dat geldt uiteraard ook voor de voorzieningen voor de gehele buurt die in de Lorentzhof worden ondergebracht.”
Bestuurslid Hanneke van der Veen benadrukt graag het enthousiasme van de wijkvereniging: “Toen ik voor het eerst van de plannen hoorde, dacht ik: dat is een heel leuke kans voor zelfstandig wonende senioren. Dat je in je eigen wijk oud kunt worden, dat er voorzieningen komen, ook voor de buurt, dat het terrein veel toegankelijker wordt - allemaal voordelen. Top. Prima. Dat ondersteunen we echt van harte.”
Hieperdepiep hoera? Dat ook weer niet. “Gaandeweg is het programma erg overladen geworden. Dan maar de hoogte in - daar komt men dan op uit”, aldus Van der Veen. “Het is natuurlijk ook een geldkwestie: minder bouwen betekent minder inkomsten. Maar we hebben het hier wel over een ‘beschermd stadsgezicht’. Een Lorentzhof met zes verdiepingen wordt een erg hoog gebouw, op die plek. En neem het ruimtebeslag op het Trigonterrein: dat stukje groen moet je koesteren, dat zou blijvend moeten zijn.”

Rijksmonument
“Die status van beschermd stadsgezicht voor de Professoren- en Burgemeesterswijk kom je in de plannen en de tekeningen nergens tegen”, constateert Frederike Bruggenkamp. Zij en Peter Lamboo vormen, samen met zeven andere verontruste omwonenden, de Buurtcommissie Nieuwbouw Lorentzhof. “De zogenaamde Kropholler-driehoek – Petruskerk, pastorie, en de woningen aan de Zeemanlaan en Lorentzkade daaromheen – heeft zelfs de status van Rijksmonument”, zegt Lamboo, stedenbouwkundige van huis uit. “De bebouwing aan de Lorentzkade zoals die nu ontworpen is, past helemaal niet bij dat Rijksmonumentale karakter. Dat harmonieert niet. Een dissonant: qua uitstraling, qua maat en schaal, qua hoogte in verhouding tot de hoogte van de bestaande bebouwing aan de Lorentzkade er pal tegenover.”
Nee, de buurtcommissie vindt het huidige ontwerp, zoals Lamboo het diplomatiek formuleert: “onvoldoende doordacht”. Stedenbouwkundig en architectonisch zou daar heel wat mooiers van te maken zijn. Dat is, kort samengevat, punt één in de topdrie van kritiekpunten. Punt twee is, net als voor de wijkvereniging, de aantasting van het Trigonterrein. Vroeger, toen de Leidse lakenindustrie fl oreerde, was dit een zogenoemd raamveld. Daar waren er wel meer van in Leiden, maar het Trigonterrein is als enige in de loop der tijd gevrijwaard gebleven van bebouwing. Lamboo: “Het terrein heeft een historische betekenis. Het is een ruimtelijke eenheid, duidelijk onderscheiden van zijn omgeving. Een open ruimte, waar je niet moet gaan bouwen. Dat zou een precedent scheppen. Voor je het weet is er een voorstel om van de rest een villawijkje te maken. Daar kan je veel aan verdienen, en geld schijnt tegenwoordig alles te heiligen.” Belangrijk punt voor de buurtcommissie is voorts: het parkeren! Het bezwaar geldt niet zozeer de parkeergarage zelf, met haar 160 parkeerplekken. De pijn zit eerder in de inrit aan de Lorentzkade en – vooral – de uitrit aan de Zoeterwoudsesingel, via een doorgangetje van 6 meter breed met woonhuizen aan weerszijden. Daar zouden straks dagelijks vele tientallen auto’s doorheen moeten. “Terwijl de situatie daar nu, met de toegang naar een parkeerplaatsje voor hooguit 35 auto’s, al lastig is”, vindt Bruggenkamp. “Wij willen terug naar de oorspronkelijke keuze: inrit en uitrit aan de Lammenschansweg. Veel logischer. Dat is een brede weg, die toch al heringericht moet worden vanwege de RijnGouwelijn. Dat valt heel goed te combineren met het ontsluiten van die parkeergarage.”

Besluit gemeenteraad?
Eind september buigt de gemeenteraad zich over de zaak. De wijkvereniging wacht de besluitvorming af, in de hoop dat er ten minste aan de bouwhoogte en de aantasting van het Trigonterrein nog wat te verhapstukken valt. “Het zou prettig zijn als het in elk geval op deze punten een tandje minder zou kunnen,” zegt Hanneke van der Veen,“maar we willen hoe dan ook graag op samenwerkende voet verder gaan.”
De wens van de buurtcommissie is intussen dat de gemeenteraad voor de locatie Lorentzhof als onderdeel van het nog vast te stellen bestemmingsplan de besluitvorming opschort – “een half jaartje of zo” – zodat er nog eens opnieuw naar de plannen gekeken kan worden, en ditmaal graag in goed overleg. “Wij zijn helemaal niet voor vijanddenken, of voor emotioneel gedoe en stemmingmakerij. We hebben gewoon hele inhoudelijke punten”, zegt Frederike Bruggenkamp. De gewenste uitkomst van de besluitvorming in de gemeenteraad is daarmee duidelijk. Maar zal het straks inderdaad ook daarop uitdraaien? “Tja,” zegt Peter Lamboo, “dat is politiek. Dan weet je het nooit. Dat is geen logisch vak.” En als de uitkomst nu eens is dat de gemeenteraad vindt dat hetgeen thans is ingetekend toch maar zo gebouwd moet worden? Lamboo: “Als ik dan zelf ook eens een politiek antwoord mag geven: dan gaan wij ons beraden op volgende stappen. Bedenkingen bij de provincie inbrengen, naar de Raad van State, je kunt proberen op een ander niveau je recht te halen. Daar moeten we nog maar eens naar kijken als het zo ver zou komen.” Of misschien gewoon je verlies nemen? Lamboo: “Het erbij laten zitten? Nee, dat doen we niet.” Bruggenkamp: “Absoluut niet!”