Koninginnedag:‘een steengoeie dag!’

door Rinke Berkenbosch

Kort na de oorlog sloegen Burgemeesterwijkers de handen ineen om jaarlijks een Koninginnedagfeest te organiseren. Maar die organisatoren van het eerste uur werden ouder en ouder, de buurt vergrijsde, aan een traditie kwam een eind. Totdat diezelfde traditie in 2001 nieuw leven kreeg ingeblazen. En nu hebben we al weer enkele jaren een spetterend feest op het Oranjeplein. Maar hoe beleven de omwonenden 30 april?

Edgar Groenen, hoogleraar natuurkunde en wonend in De Meij van Streefkerkstraat, heeft zelf geen kinderen. Maar een feest voor kinderen in de leeftijdgroep van zes tot twaalf is zeer wel aan hem besteed. Samen met zijn vrouw deed hij hartstochtelijk mee om de stands te bemensen, bijvoorbeeld bij het blikken gooien. Edgar: “Vanaf dat eerste jaar [2001, red.] is het feest ons erg goed bevallen. In dat eerste jaar waren er te weinig vrijwilligers. Ik herinner me wel dat ik verschrikkelijk moe was, en ik ben ook wel eens onderkoeld geraakt, maar toch: elke keer heb ik na afloop weer een voldaan gevoel.”
“Er wordt iets georganiseerd en je ziet dat kinderen daar enorm van genieten. Ik vind het leuk om in die kinderogen te kijken. Ze moeten iets doen waarvoor ze eigenlijk een beetje bang zijn. Ze hebben een opbeurend woord nodig. En dan zie je de bevrijding als het gewoon lukt.”

Spetterend
Benno Nieuwenhuizen uit de De Laat de Kanterstraat ziet jaarlijks de optocht aan zijn voordeur voorbij trekken. “Het is een spetterend feest. Wij wonen hier al lang, mijn vrouw zelfs al zo’n vijftig jaar. Van vroeger kan ik me nog wel herinneren dat er een goochelaar op trad, of iets dergelijks; het huidige feest staat in geen verhouding tot wat het was in de jaren zeventig. Nu is het groots, en spectaculair voor Leidse begrippen.
Als we er zijn - als het feest niet toevallig in een vakantie valt - dan schuiven we aan.”
Voor Benno zelf is vooral het gedeelte ’s middags en ’s avonds aantrekkelijk: “Eten. Borreltje drinken. Gezellig.” De festiviteiten eerder op de dag zijn vooral de moeite waard voor kinderen tussen de zes en de twaalf jaar. Voor de leeftijdgroep daarboven - de twaalf-plussers - valt er niet zo gek veel te beleven. “Zo zij het”, meent Benno Nieuwenhuizen. “Tja, wat zou je moeten doen voor die kinderen van 13 tot 18? Waar kun je die een lol mee doen? Ik kom uit het onderwijs, dus ik weet waarover ik praat. Volgens mij zoeken die wat oudere kinderen gewoon hun eigen plezier. Volgens mij moet je daar niet iets aparts voor gaan organiseren. Dat wordt buitengewoon moeilijk. Laat ze maar gewoon meedoen met de groten.”

Middelpunt
Karel Vahrmeijer - thans 66 jaar - drijft de winkel op de hoek van de Cobetstraat en de De Laat de Kanterstraat, dus pal aan het “schitterende plein” zoals hij het zelf kwalificeert. De rol van zijn winkel op het jaarlijkse feest? “Nou ja, wij zijn gewoon het middelpunt”, zegt Karel. “De mensen van de organisatie lopen in en uit. Ze gaan hier naar de wc, ze komen hier de afwas doen. Wij leggen ze in de watten, tot een koud buffet aan toe. Want let wel: die jongelui van de organisatie doen enorm hun best; ze zijn nergens te benauwd voor, ze lopen zich rot, de hele dag, de dag erna zijn ze ziek van het vele werk.” De winkel van Vahrmeijer levert een forse bijdrage. Niet alleen door de voorzieningen ter beschikking te stellen, maar ook doordat de asperges en de aardbeien (“en dan Hollandse en niet die Spaanse uit de supermarkt”) tegen inkoopprijs aan de man worden gebracht. “Als het voorjaar niet te koud is geweest en als die asperges er zijn, dan gaan ze de deur uit voor een scheet en drie knikkers. Geeft niet, ik heb het er graag voor over – ter promotie van dit unieke feest. Ik vind het een steengoede dag. Zou ik voor geen goud willen missen.

Echt buurtfeest?
Zijn er soms ook kanttekeningen? Nauwelijks. Maar Edgar Groenen geeft desgevraagd aan dat hij de Koninginnedagfestiviteiten wat minder geschikt vindt als echt buurtfeest. “Het is wel een heel grote buurt. Je loopt tegen mensen aan die je zelfs van gezicht niet kent. Op zichzelf zou een dergelijk feest wel een verbindend element in een buurt kunnen zijn, maar door de grote toeloop, ook van mensen buiten de wijk, wordt dat wat minder; het wordt wat ‘meer verdund’. De functie van een echt buurtfeest komt daardoor ietwat in het gedrang, maar dat moet dan maar. Ik zeg niet dat het anders moet. Dat is aan het organisatiecomité.” Benno Nieuwenhuizen: “Ik vind het best iets hebben. En dat is zwak uitgedrukt. Houwen zo! Ik zou niet weten hoe je het feest zou moeten verfraaien of verbeteren. Niet uitbreiden, is mijn advies. Het is al een hele hijs voor de organisatie zoals die nu is.”

Hosvlonder
Karel Vahrmeijer is eveneens een tevreden participant. In vergelijking met vroeger vindt hij dat de hele entourage, de sfeer, is opgeknapt.”Een echt familiefeest,” aldus Karel. “Behalve dan die hosvlonder.” Hosvlonder? “Ja, een vlonder om op te hossen. Vroeger werd zo’n vlonder om een uur of drie neergelegd. En daarna ging de hele wijk aan het dansen, springen, huppelen en hossen. De buurman danste met de buurvrouw; de kinderen zaten daaromheen te spelen. Maar ja, die kinderen werden groot, die ouders werden oud, en toen is het zaakje opgeheven. Toch: ik zou het wel leuk vinden als die hosvlonder nog eens terugkwam.”